Omgevingsplannen
Omgevingsplannen
Het Omgevingsplan Zeijen is een samenhangend plan voor de woon- en leefomgeving van Zeijen. Het plan is gericht op behoud en verbetering van natuur, landschap, cultuurhistorie en recreatiemogelijkheden. Via openbare bijeenkomsten en via de website is de bevolking van Zeijen in staat gesteld om ideeën voor het plan aan te dragen. Zo is in 1995 Omgevingsplan 1 tot stand gekomen. De uitvoering van dat plan is afgerond in 1999. In overleg met de bevolking is vervolgens Omgevingsplan 2 ontwikkeld en inmiddels wordt gewerkt aan de uitvoering van Omgevingsplan 3. Op dit moment is Omgevingsplan IV uitgewerkt.
Een Omgevingsplan is dus geen statisch plan maar een plan dat door de tijd heen steeds wordt aangepast. In het plan zijn adviezen verwerkt van bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, Stichting Landschapsbeheer Drenthe en het waterschap Noorderzijlvest. Op basis van het omgevingsplan is de stichting er al enkele keren in geslaagd om subsidie voor uitvoering van onderdelen van het plan te verkrijgen.
Omgevingsplan IV
Samenvatting
Inleiding
Het plan zal op onderdelen nog verder worden uitgewerkt (incl. begroting) in overleg met grondeigenaren, boermarke, belangenvereniging, gemeente, provincie, DLG, SBB en waterschap.
De wens is om van het plan een mooie brochure te doen verschijnen om ook anderen te inspireren op een dergelijke wijze met hun omgeving aan de gang te gaan.
Het plan wordt in verschillende tranches opgeknipt en vervolgens per tranche door de Stichting Zeijerwiek, mede namens de Boermarke en de Belangenvereniging Zeijen, voor subsidie ingediend bij provincie en gemeente (en diverse fondsen). De Boermarke en de Belangenvereniging zijn mede-opstellers van het plan en de bewoners van Zeijen zijn via de site www.zeijen.nu en het Zeijerkrantje in de gelegenheid gesteld hun ideeën in te brengen.
Overleg over de concepten vond plaats met ondermeer Staatsbosbeheer en Landschapsbeheer Drenthe
Het plan kan in fases worden uitgevoerd, afhankelijk van de mogelijkheden van grondverwerving, de planologische procedures en de financieringsmogelijkheden.
Om bepaalde onderdelen van het omgevingsplan makkelijker uit te voeren verdient het wellicht aanbeveling het landinrichtingsgebied Roden-Norg uit te breiden met een blok tot aan of in de gemeente Assen, met name omvattende de (boven)loop van Broekenloop en Grote Masloot.
Algemeen
Het vierde Omgevingsplan Zeijen kan worden gezien als afronding van een lange periode van eerdere omgevingsplannen. Het centrale uitgangspunt voor het omgevingsplan is steeds ‘het verbeteren en in goede staat houden van de woon-, werk- en leefomgeving van Zeijen’. Onder die paraplu passen alle hierna vermelde projecten. Hoge prioriteit heeft het volledig herstellen van de Zeijerwiek, het paradepaardje van Zeijen als het gaat om vrijwillig natuur- en landschapsbehoud.
Zo mogelijk is aangegeven welke instantie vanuit zijn verantwoordelijkheid eerstaangewezen is om het project te trekken en op de rails te zetten. Vanuit Zeijen mag hierbij alle steun en hulp worden verwacht onder meer in de vorm van zelfwerkzaamheid van de werkgroep Zeijerwiek en de inzet van materieel van de boermarke Zeijen.
Bij de uitvoering van de diverse onderdelen van het omgevingsplan zorgen wij ervoor dat de bestaande wandelmogelijkheden blijven bestaan of worden verbeterd.
Financiering
Het potje ‘Sociaal Economische Vitalisering’ gaat uit van 50% provinciegeld en 25% gemeentegeld. Dit geldt ook voor andere pMJP gelden (provinciaal meerjaren programma).
Voor de uitvoering van het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Tynaarlo is jaarlijks een bepaald bedrag beschikbaar. Via de gebiedscommissie pMJP kan cofinanciering door de provincie worden aangevraagd.
De ontbrekende 25% zal door de opstellers van dit omgevingsplan bijeen gebracht worden door een beroep te doen op bepaalde fondsen en door ‘het op geld zetten’ van eigen arbeid en materieel. Eerdere omgevingsplannen hebben bewezen dat dit over het algemeen wel lukt.
De projecten
1) Landbouw
1.1) Opstellen van een Landbouwvisie voor het gebied van de Boermarke Zeijen (1000 ha) voor de periode 2015-2025, gericht op de toekomstmogelijkheden voor de landbouw. Uitvoering: Boermarke Zeijen in samenwerking met LTO Noord en een onafhankelijk projectbureau. Trekker: boermarke Zeijen; een voorstel wordt ingediend bij de gebiedscommissie Noordwest Drenthe (pMJP-gelden)
1.2) Haalbaarheidsstudie uitvoeren naar mogelijkheden voor een lokale composteringsinstallatie die overtollig gras van agrariërs, maaisel uit natuurgebieden en gft-afval van bewoners omzet tot compost dat door agrariërs en eigen inwoners kan worden afgenomen. Hierbij aandacht besteden aan de verkeersbelasting van een dergelijke installatie. Mogelijke locatie: BFI-complex. Doel: kringloop bevorderen en duurzaamheid vergroten. Uitvoering: Dienst Landelijk Gebied in samenwerking met Boermarke en de Agrarische Natuurvereniging.
Een provinciaal onderzoek naar de verschillende alternatieven voor verantwoord composteren (onderzoek in Drentsche A-gebied) is in uitvoering. Indien dit mogelijkheden aantoont voor een lokale aanpak wordt een aanvraag voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie Zeijen ingediend bij de gebiedscommissie. Trekker: boermarke Zeijen.
1.3) Voortzetting aanleg bloemrijke akkers en stroken met verschillende graansoorten, onder meer rondom eerder genoemde veentjes, en uitvoeren mozaïekbeheer van grasland. Informatie hierover geven in het veld, verwerken in natuurlespakket basisschool en monitoren effecten op flora en fauna. Doel: vergroten biodiversiteit rondom Zeijen, verhogen recreatieve aantrekkelijkheid, wintervoedsel garanderen voor de fauna en verbeteren omstandigheden voor akker- en weidevogels. Trekker en uitvoering: boermarke Zeijen. Voorwaarde hierbij is dat een goede financiële ondersteuning van overheidszijde blijft bestaan. Ook dient het bloemrijk-zijn niet te worden tegen gegaan door het niet subsidiabel verklaren van bepaalde zaadmengsels.
2) Natuur en landschap
2.1) Haverkampsveentje: aankoop en inrichting grond ten noorden van het veentje; deze grond heeft in het provinciaal beleid als bestemming ‘nog om te vormen naar natuur’. Bij inrichting de oude verbinding met de Broekenloop herstellen aansluitend op de reeds eerder gegraven slenk. Doel: ecologische eenheid van maken. Uitvoering: BBL; grondwerk door aannemer. Eigendom naar SBB; beheer door landgeiten.
Opgenomen in uitvoeringsprogramma LOP (landschapsontwikkelingsplan) Tynaarlo. Uitvoerring afhankelijk van mogelijkheid grondverwerving.
Trekker: Zeijerwiek
2.2 Meestersveentje: realiseren ecologische verbindingszone tussen veentje en zandgat; In de op te stellen landbouwvisie nagaan welke mogelijkheden de landbouw met behoud van de eigendom van de grond hiervoor kan bieden (actie: boermarke).
Doel: ecologische verbinding creëren. Nevendoel: recreatieve wandelverbinding richting zandgat en vervolgens via zandgat richting Vriezer Hoek; dit als alternatief voor het in de ruilverkaveling Vries helaas verloren gegane oorspronkelijke tracé van het historische Kerkpad Zeijen-Vries. Past in uitvoeringsprogramma LOP Tynaarlo.
2.3) Verder bij dit veentje: afgraven van het destijds met verrijkt materiaal opgehoogde dijkje aan de wegkant. Doel: tegengaan opslag van brandnetels en bramen, bevorderen originele flora. Uitvoering: aannemer. Eigendom reeds bij SBB; beheer bij werkgroep.
Trekker: Zeijerwiek; aanvraag indienen voor SEV-potje van provincie (sociaal economische vitalisering)
2.4) Bollenveentje; opheffen geïsoleerde ligging van het veentje. In de op te stellen landbouwvisie nagaan welke mogelijkheden de landbouw met behoud van de eigendom van de grond hiervoor kan bieden (actie: boermarke).
Doel: ecologische verbinding veentje met Zeijer strubben creëren. Beheer: afhankelijk van de gekozen oplossing, waarbij de landschappelijke openheid van het veentje randvoorwaarde is. Past in LOP Tynaarlo.
2.5) Natuurvriendelijke (her)inrichting Broekenloop en Masloot. In de op te stellen landbouwvisie nagaan welke mogelijkheden de landbouw met behoud van de eigendom van de grond hiervoor kan bieden (actie: boermarke).
Doel: deze in het verleden ‘genormaliseerde’ laaglandbeekjes herstellen zodat de ecologische functie en de belevingswaarde worden vergroot. De functie van de beekjes als ecologische verbindingszone wordt hiermee tevens versterkt.
Met het natuurherstel van deze beekjes wordt één van de belangrijke onderdelen uit het Landschapsontwikkelingsplan Tynaarlo gerealiseerd.
Herstel van de Broekenloop kan worden gecombineerd met de landgoedplannen van B. Pathuis en A.C. Schoon. Hierbij is ook aandacht gewenst voor het op elkaar doen aansluiten van de over de landgoederen geplande recreatieve wandelroutes. In het Natuurbeheersplan Drenthe heeft de loop ten noorden van de Zuiderstraat de aanduiding ‘kruiden- en faunarijk grasland’ (ambitiekaart).
Het herstel van de Masloot sluit aan bij de plannen van Rhee/Ubbena met het herstel van de Smeerveensche Loop en bij de plannen voor de multifunctionele accommodatie (MFA) te Zeijen. Voor dit laatste is namelijk verlegging van het voetbalveld tot over het huidige tracé van de beek noodzakelijk.
2.6) Oude zichtlijnen en landschappelijk interessante plekken rondom Zeijen accentueren of herstellen. Doel: landschappelijke verfraaiing en vergroten recreatieve aantrekkelijkheid Veentjesroute.
Trekker en uitvoering: Zeijerwiek; opnemen in jaarlijks werkplan
2.7) Relatie van het dorp met (het beheer van) de Zeijer strubben vergroten door als dorp samen met Staatsbosbeheer een visie op het toekomstig beheer te ontwikkelen. Daarbij meer aandacht voor de cultuur-historische betekenis van de strubben en minder voor de ‘puur-natuur-benadering’. Trekker: Zeijerwiek
3) Cultuurhistorie
3.1) Herstellen van het in de zestiger jaren gedempte laatste stuk van de Zeijerwiek. Doel: het cultuurhistorisch meest interessante gedeelte van de Zeijerwiek weer in de oorspronkelijke situatie terugbrengen incl. het voormalig haventje/loswal waar de boeren van Zeijen tot in de vijftiger jaren hun agrarische producten overlaadden op platte trekschuiten. Project is onderdeel van LOP Tynaarlo.
Project combineren met de aanleg van een visplaats voor minder validen.
Uitvoering: aannemer. Eigendom naar SBB; beheer bij werkgroep Zeijerwiek.
Trekker: Zeijerwiek
3.2) Historische doorwaadbare plaats (voorde) waar het Kerkepad de Grote Masloot kruist herstellen. Doel: oude situatie zichtbaar maken en doen ervaren; vergroten recreatieve aantrekkelijkheid Veentjesroute. Uitvoering: aannemer.
Trekker: Zeijerwiek; aanvraag indienen voor SEV
3.3) Oude veldnamen opsporen en zichtbaar maken in het landschap; bij een herdruk van de Veentjesroute hier aandacht aan schenken. Bord op de brink hiermee aanvullen. Doel: aandacht voor cultuurhistorisch interessante aspecten rondom Zeijen. Uitvoering: projectgroep historisch boek Zeijen in samenwerking met werkgroep Zeijerwiek
Trekker: Zeijerwiek; aanvraag indienen voor SEV
3.4) Een deel van het beekdal van de Broekenloop herinrichten naar de situatie van de achttiende/negentiende eeuw. Doel: agrarische en landschappelijke historische situatie zichtbaar maken. Uitvoering door Dienst Landelijk Gebied en beheer door geïnteresseerde particulieren.
Trekker: Zeijerwiek; geïnteresseerde school zoeken die als afstudeerproject of iets dergelijks een plan wil maken
3.5) Opsporen molenstenen van de in 1952 afgebroken korenmolen van Zeijen, deze plaatsen op de schoolbrink met informatiebord en zitbank. Doel: aandacht geven aan recente agrarische geschiedenis van Zeijen. Uitvoering: aannemer. Beheer: werkgroep Zeijerwiek.
Trekker: Zeijerwiek; aanvraag indienen voor SEV
3.6) Inrichten klein dorpsmuseum zoals men ook veel ziet in het buitenland. Lokatie: toekomstige Multifunctionele Accommodatie Zeijen. Doel: vergroten aandacht voor (cultuur)historie van Zeijen. Inrichting en beheer: MFA
Trekker: MFA; t.z.t. aanvraag indienen voor SEV
4) Milieu
4.1) Zonnepanelen voor de pomp bij de Zeijerwiek. Doel: milieuvriendelijke voeding van de elektrisch aangedreven grondwaterpomp en voorbeeldfunctie voor derden. Uitvoering: gespecialiseerd bedrijf. Eigendom en beheer bij werkgroep.
Trekker: Zeijerwiek; aanvraag indienen voor SEV
5) Verkeersveiligheid
5.1) Aanleg (recreatief) fietspad vanuit Zeijen langs Hoofdstraat/Peesterstraat richting hunebed. Het fietsen langs deze weg is thans zeer onveilig. Doel: de verkeersveiligheid voor bewoners, schoolgaande kinderen en de recreant vergroten. Eigendom en beheer: gemeente Tynaarlo
Trekker: Belangenvereniging Zeijen; allereerst zien te bereiken dat provincie en gemeente een hogere prioriteit geven aan dit onveilige weggedeelte
5.2) Aanleg (recreatief) fietspad vanuit Zeijerveld naar Zeijen, aansluitend op het door de gemeente Assen gerealiseerde fietspad langs het Schoolpad. Het fietsen langs de Minister Cremerstraat is nog steeds zeer onveilig, ondanks de aangebrachte gekleurde fietsstroken. Doel: de verkeersveiligheid voor bewoners, schoolgaande kinderen en de recreant vergroten. Eigendom en beheer: gemeenten Assen resp. Tynaarlo.
Trekker: Belangenvereniging Zeijen; allereerst zien te bereiken dat provincie en gemeente een hogere prioriteit geven aan dit onveilige weggedeelte
6) Recreatie en toerisme
6.1) Uitgeven brochure met één of meer fietsroutes rondom Zeijen. Een dergelijke brochure wordt tot nu toe gemist. Koppelen aan bepaalde boerderijen met bepaalde (streekeigen) produkten en aan cultuurhistorische bijzonderheden in het gebied. Wellicht te verrijken door er een GPS-route van te maken met daarbij de nodige informatie voor de recreant. Verkoop via verkooppunten Veentjesroute en via de omliggende VVV’s; opbrengst reserveren voor heruitgave.
Trekker: Zeijerwiek; stagiaire zoeken en daarna aanvraag indienen voor SEV
6.2) Maken van een brochure met een wat langere wandelroute (ca. 20 km) langs alle destijds door de werkgroep en de boermarke geplaatste markestenen langs de grens van de Boermarke Zeijen. Doel: wandelaars attent maken op het cultuurhistorisch interessant fenomeen van het bestaan van de Drentse boermarken. Verkoop van deze Boermarkeroute via verkooppunten Veentjesroute en via de omliggende VVV’s; opbrengst reserveren voor heruitgave.
Trekker: Zeijerwiek; stagiaire zoeken en daarna aanvraag indienen voor SEV
6.3) Een schelpenpaadje aanleggen langs de zandweg die vanuit het dorp langs de strubben loopt (oude Roonerweg). Voor recreatieve fietsers ontstaat zo een veiligere verbinding richting hunebed. Trekker: Belangenvereniging Zeijen
7) Educatie
7.1) Laten ontwikkelenlespakket Mijn Landschapvoor de basisschool te Zeijen. Doel: de jeugd (nog) meer betrekken bij het vrijwillig natuur- en landschapsonderhoud. Uitvoering SBB in samenwerking met basisschool en werkgroep Zeijerwiek.
Trekker: Zeijerwiek; overleg SBB en daarna aanvraag indienen voor SEV
8) Cultuur
8.1) Aanschaf demontabele muziekkoepel voor activiteiten op de brink te Zeijen. Doel: bruikbaarheid van de brink voor (culturele) buitenactiviteiten vergroten. Eigendom en beheer naar Boermarke.
Trekker: Boermarke; aanvraag indienen voor SEV
Stichting Zeijerwiek / Boermarke / Belangenvereniging
07-03-10
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
Omgevingsplan 1
Aanleg vul- en spoelplaats voor de landbouw (was reeds uitgevoerd in kader van subsidieregeling voor 'landbouw en milieu'.
Oplossen knelpunten Veldakkersveentje.
Oplossen knelpunten Meestersveentje.
Wandelverbinding Oosterweg en rondwandeling om het zandgat. (Niet uitgevoerd, geen medewerking van de eigenaar.
Landschapsonderhoud en ontsluiting Haverkampsveen.
Landschapsonderhoud en ontsluiting Bollenveen.
Herstel zwaaikom minister CremerstraatHerstel wiek minister Cremerstraat en in verbinding brengen met Zeijerwiek.
Eenmalig achterstallig onderhoud verspreid bosbezit.
Oplossen knelpunten bewoning en ijsbaan.
Veentjesroute uitbrengen ten behoeve van de wandelaars.
Omgevingsplan 2
1) Integraal Waterbeheer Zeijerwiek
Het dichten van de slechte plekken in de dijk met bijvoorbeeld leem of met kunststoffolie. (Niet uitgevoerd, na onderzoek niet haalbaar gebleken)
Aanpassingen van het huidige ontijzeringsbassin.
Op een aantal plaatsen eenmalig baggeren. (Is niet uitgevoerd, in verband met onzekerheden van de ecologische effecten)
2) Herstel Asserwiek en wiek Vorenkampsweg door baggeren en verwijderen
oeverbegroeiing en garanderen waterpeil.
3) Verbeteren waterstand en waterkwaliteit Haverkampsveen en Bollenveen
Opnieuw opnemen verzoek aankoop strook grond ten behoeve van buffering. (Deels
uitgevoerd bij Haverkampsveen, voorstel niet opgenomen door provincie)
4) Uitbreiding en kwaliteitsverbetering Veentjesroute (met name voor degenen die slecht
ter been zijn)
Vernieuwing wandelbruggetjes.
De bestaande brochure over de Veentjesroute aanpassen.
Aanleggen van een parallel lopend ruiterpad.
Een vlindervriendelijke inrichting creëren.
Plaatsen beeld van de in 1870 in Zeijen geboren Willem Emmens, één van de grondleggers van het landbouwonderwijs in Drenthe.
Drentse landhekken plaatsen.
5) Afvalwaterzuivering kantine ijsbaan
De bestaande lozing van rioolwater saneren door middel van de aanleg van een
helofytenfilter. (Van projectenlijst afgehaald, optie opslag in tank goedkoper).
6) Ontginningsroute Zeijerveld
Een wandelroute aanleggen. (Van projectenlijst afgehaald, geen draagvlak).
7) Wandelroute Nieuw Ubbena
Niet ontsloten veentjes met elkaar verbinden en bewegwijzeren, start- en vertrekpunt de
historische herberg Nieuw Ubbena. (Van projectenlijst afgehaald, geen toestemming
eigenaaraangrenzende landbouwgronden).
8) Cultuurhistorische Fietsroute Zeijen
Van de route wordt een aantrekkelijke brochure gemaakt. (Van projectenlijst afgehaald,
geen draagvlak)
9) Onderhoud houtwallen en boselementen
(foto Marchienus Emmens)
Omgevingsplan 3
1) Uitvoering voorbeeldproject Bedrijfsnatuurplan boerderij Emmens
2) Behoud en natuurontwikkeling veentje
Haverkampsveentje
Helofytenfilters door rietvelden. (Van projectenlijst afgehaald, werd na onderzoek niet zinvol geacht).
Natuurontwikkelingsvisie opstellen en uitvoeren.
In de langs de Zuiderstraat gelegen boswal een smal wandelpad aanleggen.
Veldakkersveentje
Het dijkje aan de westkant van het veentje verstevigen en verbreden met leem.
Creëren pad voor beheer.
Bollenveentje
Verbreding van de wandelstrook die in eigendom is bij Staatsbosbeheer ten behoeve van
een ecologische verbindingszone. (Van projectenlijst afgehaald,, niet door provincie
overgenomen.)
Meestersveentje
Een ecologische verbinding maken met het zandgat. (Van projectenlijst afgehaald, niet door provincie opgenomen.)
Verwijderen dennenbos grenzend aan het veentje.
Het totale wateroppervlakte van het veentje vergroten.
Holtiesveentje
In de oude staat terugbrengen. (Na onderzoek is besloten om dit project van de lijst af te voeren).
3) Natuurvriendelijke inrichtingsmaatregelen
Broekenloop
Het verwerven stuk van een laag gelegen agrarische grond gelegen tegen de Zeijerwiek met als doel waterbuffering en natuurontwikkeling.. (Van projectenlijst afgehaald).
Houtwallen
Aanvullen van het aarden lichaam van enkele houtwallen met grond, herinplanten van de houtwal.
Brink Zeijen
Een plan voor renovatie opstellen voor de brink in overleg met de boermarke.
Poelenproject
Aan leggen kikkerpoel nabij het Veldakkersveentje en één in de Zeijerstrubben aan de Oude Norgerweg (ook een natuurlijke laagte). Staatsbosbeheer stemt in met deze plannen onder voorbehoud dat geen archeologische waarden worden geschaad. (Na overweging 2e poel van de projectenlijst afgevoerd).
Specifieke voorzieningen voor bepaalde diersoorten.
De aanleg van een zogenaamde vleermuizenbunker en van een steile zandwal ten behoeve van de oeverzwaluw.
Het ophangen van nestkasten voor de torenvalk op een aantal plaatsen.
4) Herstel voormalige haventje Zeijerwiek
Herstel van de voormalige losplaats van Zeijen. (niet uitgevoerd vanwege ontbreken bestuurlijk draagvlak en de relatief hoge kosten).
5) Recreatie
Wandel- en ruiterpaden verbeteren.
De aanleg van een rondgaande ruiterroute rondom het dorp Zeijen ("ruiterrondje Zeijen"). ( Van projectenlijst afgehaald vanwege te weinig draagvlak).
Herstel slecht bewandelbare paden, met name in de Zeijer Strubben.
IJsbaan
De bodemgesteldheid van de ijsbaan verbeteren. Daarmee wateroverlast voor omwonenden voorkomen.
Een kleine oefenbaan voor de zeer jeugdige schaatsertjes. (Van projectenlijst afgehaald, geen draagvlak eigenaar om grond te egaliseren).
Vervanging oude lichtinstallatie. (Uit andere bron gefinancierd).
6) Cultuurhistorie
Grens boermarke in het landschap markeren.
Plaatsen Drentse landhekken.
7) Voorlichting en Educatie
Ontwikkelen van een lespakket en een DVD voor beginnende vrijwilligersgroepen (gekoppeld aan jubileumboek 2008).